Wiesław Weiss "ROCK ENCYKLOPEDIA" Wydawnictwo "Iskry" Warszawa 1992 r.

WAKEMAN Rick (właśc. Richard Wakeman; 18.05.1949, Perivale, Wielka Brytania) - k. voc;
Kompozytor, aranżer, autor tekstów, producent nagrań. Syn pianisty. Od siódmego roku życia uczył się grać na fortepianie. W 1959 uzyskał pierwszą nagrodę w prowincjonalnym konkursie dla dzieci uzdolnionych muzycznie. Od 1963 przygrywał do tańca z zespołami The Atlantic Blues, własnym Curdled Milk oraz The Concords kuzyna, Alana Wakemana - cl. Studiował grę na fortepianie i klarnecie w londyńskim Royal College of Music. Przerwał naukę, aby skoncentrować się na karierze muzyka sesyjnego. Od końca lat sześćdziesiątych uczestniczył w nagraniach m.in. Davida BOWIEGO, Cata STEVENSA, Eltona JOHNA, Lou REEDA, T. REX i BLACK SABBATH. Od 1969 do 1971 występował w składzie zespołu The STRAWBS. W 1971 zrealizował płytę "Piano Vibrations" z fortepianowymi opracowaniami (aranżacje - Lee Warburton) takich przebojów, jak Take Me To The Pilot Eltona Johna i Fire And Rain Jamesa Taylora. Największe sukcesy odnosił z grupą YES (od 1971 do 1974, ponownie - od 1976 do 1980 i znowu od 1990) oraz z utworzonym przez jej byłych członków kwartetem Anderson-Bruford-Wakeman-Howe (od 1989). W tym czasie nagrywał też albumy autorskie - jako solista, w duecie z perkusistą, a także z towarzyszeniem własnych zespołów (The English Rock Ensamble, The Rick Wakeman Band). Dał się poznać jako muzyk o błyskotliwej technice i wielkiej inwencji brzmieniowej oraz zdolny, wszechstronny kompozytor i aranżer. Na płycie "The Six Wives Of Henry VIII" zaproponował portrety dźwiękowe żon Henryka VIII (m.in. Annę Boleyn z cytatem z hymnu E.J. Hopkinsa The Day Thou Gavest Lord Hath Ended). W opracowaniu poszczególnych obrazków, imponujących wielością wspaniałych pomysłów melodycznych, użył przede wszystkim różnych instrumentów klawiszowych - zarówno fortepianu, klawesynu oraz organów, jak i syntezatorów oraz melotronu. Do udziału w nagraniach zaprosił wielu świetnych muzyków, m.in. członków The Strawbs i Yes. Album "Journey To The Centre Of The Earth" dokumentował prawykonanie (18 stycznia 1974 w Royal Festival Hali w Londynie) cyklu Journey To The Centre Of The Earth, ilustrującego Wyprawę do wnętrza Ziemi Julesa Verne'a. Dzieło to składało się z pełnych dramatyzmu piosenek powiązanych aktorskimi monologami oraz orkiestrowymi intermezzami (w jednym z nich znalazł się cytat z W grocie króla gór Edvarda Griega). Aby wzmocnić atmosferę grozy, Wakeman pomysłowo wprowadził niemuzyczne brzmienia syntezatorów - szum, syk, bulgot, dudnienie itp. Towarzyszyli mu: zespół rockowy (z dwoma wokalistami - Ashieyem Holtem i Garym Pickfordem Hopkinsem), chór kameralny oraz London Symphony Orchestra pod batutą Davida Meashama. Wybrane fragmenty książki czytał David Hemmings. Płyta "The Myths And Legends Of King Arthur And The Knights Of The Round Table" zawierała cykl utworów zainspirowanych Opowieściami Okrągłego Stołu i muzyką średniowieczną (m.in. Arthur, Guinevere, Sir Lancelot And The Black Knight, Merlin The Magician). Nagrania zrealizowano w podobnej obsadzie jak na płycie "Journey To The Centre Of The Earth". Kompozycje z albumu zostały w maju 1977 zilustrowane kostiumową rewią na lodzie (na Wembley w Londynie). Straty finansowe, przekraczające sześćdziesiąt tysięcy funtów, na zawsze zniechęciły Wakemana do tak wielkich przedsięwzięć estradowych. Płytę "Lisztomania" wypełniły nagrania ze ścieżki dźwiękowej filmu Lisztomania (1975, reż. Ken Russell). Były to zarówno piosenki, jak i trawestacje utworów Ferenca Liszta (oprotestowane przez wielbicieli twórczości węgierskiego kompozytora) i Richarda Wagnera. Wśród wykonawców znaleźli się wokaliści Roger Daltrey, Linda Lewis i Paul Nicholas (wszyscy troje występowali w filmie), pianista David Wilde oraz National Philharmonic Orchestra pod dyrekcją George'a Michiego. Album "No Earthly Connection" był wynikiem rozmyślań Wakemana po zobaczeniu - tak przynajmniej twierdził -nie zidentyfikowanego obiektu latającego. Tematem utworów - efektownych formalnie, ale nagranych tylko z zespołem i przez to uboższych brzmieniowo niż na płytach wcześniejszych -była wędrówka dusz i dźwięków w czasie i przestrzeni. W The Prisoner kompozytor pomysłowo nawiązał do klimatu muzyki Johanna Sebastiana Bacha. Album "White Rock" zawierał muzykę ilustracyjną do filmu Tony'ego Maylama o zimowych igrzyskach olimpijskich w Innsbrucku, nagraną z towarzyszeniem perkusisty Tony'ego Fernandeza i chóru (np. utwory Searching For Gold, The Loser oraz oparty na melodii cygańskiej z Węgier Montezuma's Revenge). Pomysł programu literackiego "Rick Wakeman's Criminal Record" podsunęli Wakemanowi przestępcy - Ronnie Biggs (ukrywający się przed policją brytyjską w Brazylii) oraz bracia Reggie i Martin Kray (przebywający w więzieniu). Płyta zawierała utwory penetrujące świat nieprawości i występku (m.in. Chamber Of Horrors, Birdman Of Alcatraz, Judas Iscariot). W nagraniach wzięli udział m.in. Chris Squire - b i Alan White - dr, członkowie Yes. W repertuarze albumu "Rhapsodies" dominowały pogodne, często żartobliwe piosenki (śpiewane przez samego Wakemana, rzadko występującego w tej roli) i bezpretensjonalne kompozycje instrumentalne, np. Front Line, Bombay Duck, Wooly Willy Tango i Sea Horses. Pianista przedstawił ponadto utrzymaną w podniosłym nastroju wersję kołysanki Summertime i swobodną parafrazę fragmentów Błękitnej rapsodii George'a Gershwina, a także utwór Swan Lager - kontrowersyjną wiązankę tematów suity baletowej Jezioro łabędzie Piotra Czajkowskiego i Koncertu fortepianowego a-moll Edvarda Griega (podanych w rytmie reggae). Płytę "1984" najbardziej udaną od lat, wypełniło nagranie opery rockowej według powieści Rok 1984 George'a Orwella. Libretto napisał Tim Rice. Do wykonania poszczególnych partii zaproszono znanych solistów, m.in. Chakę KHAN, Jona ANDERSONA i Steve'a Harleya. Albumy "The Burning" i "G'ole" zawierały nagrania do filmów Maylama - The Burning oraz G'ole, reportażu z mistrzostw świata w piłce nożnej w 1982, a płyty "Rock'n'Roll Prophet", "Cost Of Living" i "Silent Nights" - bezpretensjonalną muzykę rozrywkową, m.in. śpiewane przez samego twórcę piosenki o wydźwięku autobiograficznym. Album "Live At Hammersmith" Wakeman nagrał w maju 1985 podczas koncertu w londyńskim Hammersmith Odeon z zespołem w składzie: Gordon Neville - voc, perc, Rick Fenn - g, voc, Chas Cronk - b, voc, Tony Fernandez - dr. Przedstawił zubożone wersje utworów z płyt "The Six Wives Of Henry VIII", "Journey To The Centre Of The Earth", "The Myths And Legends Of King Arthur And The Knights Of The Round Table"; w późniejszej edycji polskiej pominięto portrety żon Henryka VIII. Album "Country Airs" zawierał nastrojowe miniatury fortepianowe, np. Dandelion Dreams, Waterfalls, Ouiet Yalleys i Lakeland Walks, a "Crimes Of Passion" - bardzo urozmaicone utwory do filmu Zbrodnie namiętności (1986, reż. Ken Russell), m.in. piosenkę lt's A Lovely Life z tekstem Normana Gimbela i w wykonaniu Maggie Bell. Wielkim osiągnięciem artystycznym był album "The Gospels" z pięknymi kompozycjami ilustrującymi ewangelie. Do nagrań zaproszono m.in. śpiewaka operowego Ramona Remediosa i chór kościelny. Na "The Family Album" Wakeman przedstawił portrety muzyczne członków swojej rodziny, m.in. drugiej żony Niny Carter (znanej z grupy Blonde On Blonde), dzięki której przezwyciężył nałóg alkoholowy. Płyta "A Suite Of Gods" zawierała pieśni oparte na mitach greckich i rzymskich, np. The Voyage Of Ulysses, Hercules i Pandora Box. Wykonawcami byli, oprócz kompozytora, Remedios i Fernandez. Natchnieniem do nagrania albumu "Zodiaque", sygnowanego razem z Fernandezem, były rozważania na temat wpływu układu planet niebieskich na życie człowieka. Utwory z płyty "The Time Machine", firmowanej z Royem Woodem i Johnem Carrem, powstały pod wrażeniem lektury opowiadania Herberta George'a Wellsa Wehikuł czasu.Wakeman skomponował też muzykę do kilku innych filmów, np. do She (1983, reż. Avi Nesher), oraz suitę baletową Triumph Of Death (1984). W lutym 1986 przybył do Warszawy, aby omówić propozycję nagrania razem z Januszem Olejniczakiem utworów Fryderyka Chopina i Maurice'a Ravela, ale do współpracy nie doszło. Dyskografię uzupełniają albumy "The Royal Philharmonic Orchestra Performs The Best Known Works Of Rick Wakeman" (A and M, 1978) oraz "Beyond The Planets" (Telstar, 1984) z Planetami Gustava Holsta w rockowej wersji Wakemana, Kevina Peeka i Jeffa Wayne'a.

Powrót